174

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 18, Say›: 3, 2008 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 18, N.: 3, 2008 - www.psikofarmakoloji.org

Penn state endi?e ölçe¤i Türkçe formunun hiyerar?ik faktör yap›s›, geçerlik ve güvenilirli¤i

Ara?t›rmalar/Researches

G‹R‹fi

Y

ayg›n anksiyete bozuklu¤unda

(YAB) temel tan› ölçütleri içinde

kabul edilmeye ba?lanmas›ndan

sonra endi?enin ruhsal rahats›zl›klarla

olan ili?kisi önem kazanm›?t›r (1). Endi-

?e, anksiyete bozukluklar›na e?lik eden

bili?sel süreçler içinde önemli rol oyna-

makla birlikte (2), anksiyetenin bili?sel

unsurlar›ndan ba¤›ms›z kendine özgü

bir yap›y› da tan›mlamaktad›r (3-5). En-

di?eye ili?kin ilk kapsaml› tan›mlama-

lardan birisi, Borkovec ve arkada?lar› (6)

taraf›ndan yap›lm›?t›r: “Endi?e, negatif

duygu yüklü ve nispeten kontrol edile-

meyen bir dü?ünce ve imaj dizisidir. So-

nuçlar› belli olmayan; ancak bir veya

birden fazla olumsuz sonucu olma ihti-

mali olan bir durum ya da olayla ilgili

Penn State Endi?e Ölçe¤i Türkçe Formunun

Hiyerar?ik Faktör Yap›s›, Geçerlik ve Güvenilirli¤i

Murat Boysan

1

, S›dd›k Keskin

2

, Lütfullah Be?iro¤lu

3

1

Ara?. Gör., Psikoloji Bölümü,

2

Yrd. Doç. Dr.,

Biyoistatistik AD,

3

Doç. Dr., Psikiyatri AD,

Yüzüncü Y›l Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi,

Van- Türkiye

Yaz›?ma Adresi / Address reprint requests to:

Murat Boysan, Yüzüncü Y›l Üniversitesi Fen

Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, PK.65080

Kampus Van-Türkiye

Telefon / Phone: +90-432-225-1695/3469

Faks / Fax: +90-432-225-1188

Elektronik posta adresi / E-mail address:

boysan.murat@gmail.com

Kabul tarihi / Date of acceptance:

1 May›s 2008 / May 1, 2008

ÖZET:

Penn state endi?e ölçe¤i Türkçe formunun hiyerar?ik faktör

yap›s›, geçerlik ve güvenilirli¤i

Amaç: A?›r›, sürekli ve kontrol edilemeyen endi?e yayg›n anksiyete bozuklu¤u

için tan› ölçütleri aras›nda yer almaktad›r. Patolojik endi?enin anksiyeteyle ili?ki-

li bili?sel unsuru olu?turdu¤u ve uyumu bozucu bir savunma olarak kullan›ld›¤›

dü?ünülmektedir. Bununla birlikte, sürekli ve kontrol edilemeyen endi?enin

olumsuz sonuçlar› sadece anksiyete bozukluklar›yla s›n›rl› kalmamaktad›r. Son

zamanlarda patolojik endi?enin panik bozuklu¤u, obsesif kompulsif bozukluk,

depresyon, uyku bozuklu¤u ve psikotik bozukluklarla ili?kisini gösteren çal›?ma-

lar›n say›s› h›zla artmaktad›r. Yine sürekli ve kontrol edilemeyen endi?enin kalp

hastal›klar›, diyabet ve kanser gibi t›bbi problemlerle ili?kisini gösteren çal›?ma-

lar bulunmaktad›r. Endi?e düzeylerini de¤erlendirebilmek için Endi?e Alanlar›

Ölçe¤i (Tallis ve ark. 1992), Endi?eli Dü?ünceler Envanteri (Wells 1994), Meta-En-

di?e Ölçe¤i (Wells 1995), Üst Bili? Ölçe¤i-30 (Wells ve Cartwright-Hatton, 2004)

gibi pek çok ölçek geli?tirilmi?tir. Ancak Penn State Endi?e Ölçe¤i (PSEÖ) patolo-

jik endi?eyi ölçmekte en yayg›n kullan›ma sahip tek ölçme arac›d›r. Bu öz bildi-

rim ölçe¤inin pek çok farkl› dillere çevirisi yap›lm›?t›r. Uluslar aras› örneklemde

yap›lan pek çok çal›?mada klinik ve klinik olmayan grupta ölçe¤in psikometrik

özelliklerinin mükemmel oldu¤u görülmü?tür. Bu çal›?mayla ölçme arac›n›n

Türkçe’ye uyarlanmas› ve faktör yap›s›n›n de¤erlendirilmesi amaçlanm›?t›r.

Yöntem: Çal›?man›n örneklemini Yüzüncü Y›l Üniversitesi’nde lisans e¤itimi al-

makta olan 651 ö¤renci olu?turmaktad›r. Kat›l›mc›lara Penn State Endi?e Ölçe¤i,

Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Envanteri, Rosenberg Benlik Sayg›s›

Ölçe¤i ve Genel Öz Yeterlilik Ölçe¤i uygulanm›?t›r. Faktör yap›lar› ana bile?enler

analiziyle elde edilmi?tir. Faktör yap›lar›n›n model uyumu yap›sal e?itlik yönte-

miyle de¤erlendirilmi?tir. Schmid-Leiman dönü?ümü yap›larak genel faktöre ait

faktör yükleri hesaplanm›?t›r. Ölçme arac›n›n ölçüt-ba¤›nt› geçerlili¤ini belirleye-

bilmek için ölçek toplam ve alt ölçek puanlar›yla depresyon, anksiyete benlik

sayg›s› ve öz yeterlilik alg›s›yla aralar›ndaki korelasyonlara bak›lm›?t›r. Korelas-

yon katsay›lar› aras›ndaki farklar›n önemi Z testiyle de¤erlendirilmi?tir.

Bulgular: PSEÖ toplam puanlar›n›n depresyon, anksiyete ve benlik sayg›s›yla

korelasyonu önceki çal›?malarda bildirilen düzeylere yak›nd›r. PSEÖ toplam pu-

anlar›n›n Beck Depresyon Envanteri puanlar›yla korelasyonu r=0.45, Beck Ank-

siyete Envateri puanlar›yla korelasyonu r=0.46 ve Rosenberg Benlik Sayg›s› Öl-

çe¤i’yle korelasyonu r=-0.36 olarak bulunmu?tur. Ölçe¤in iç tutarl›l›k katsay›s›

0.88’dir. PSEÖ Genel Endi?e Faktörü, A?›r›/Kontrol Edilemeyen Endi?e ve Endi?e-

sizlik olmak üzere 3 faktörlü hiyerar?ik bir yap›ya sahiptir.

Tart›?ma ve Sonuç: PSEÖ Türk örnekleminde patolojik endi?e düzeylerini ölç-

mede geçerli ve güvenilir bir ölçme arac›d›r. Elde edilen bulgular ölçe¤in Türk

örnekleminde uluslararas› örneklemlerle benzer bir faktör yap›s› gösterdi¤ini or-

taya koymaktad›r. Ölçe¤in Türkçe çevirisinin yap›lmas› psikopatolojinin ortaya

ç›kmas›nda önemli rol oynad›¤› dü?ünülen patolojik endi?enin Türk toplumun-

daki sonuçlar›n›n de¤erlendirildi¤i pek çok çal›?man›n yap›lmas›na olanak sa¤-

layacakt›r.

Anahtar sözcükler: Penn state endi?e ölçe¤i, faktör yap›s›, güvenilirlik, geçerlik

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2008;18:174-182

ABSTRACT:

Assessment of hierarchical factor structure, reliability and

validity of penn state worry questionnaire turkish version

Objective: Excessive, pervasive, and uncontrollable worry are included in the

diagnostic criteria of generalized anxiety disorder. Pathological worry is thought

to be the cognitive component of anxiety and to be used as a maladaptive

defense mechanism. However, negative outcomes of pervasive and

uncontrollable worry are not restricted to anxiety disorders alone. A growing

number of studies point out that pathological worry is associated with panic

disorder, obsessive compulsive disorder, depression, sleep disorders and

psychotic disorders. Also pervasive and uncontrollable worry is significantly

correlated with medical problems such as heart diseases, diabetes and cancer.

In order to assess levels of worry several instruments were developed; for

example The Worry Domains Questionnaire (Tallis et al 1992), The Anxious

Thoughts Inventory (Wells 1994), The Meta Worry Questionnaire (Wells 1995), The

Meta Cognitions Questionnaire -30 (Wells, Cartwright-Hatton, 2004). However,

Penn State Worry Questionnaire (PSWQ) is the most commonly utilized measure

on assessing pathological worry. This self-report measure has been translated

into many languages. The measure has shown excellent psychometric

properties in studies among non-clinical and clinical populations. The aim of

this study was to translate the instrument into Turkish and to assess the factor

structure of the instrument in a Turkish sample.

Method: Sample of the study comprised of 651 undergraduates at the Yüzüncü

Y›l University. Factor structures were obtained by using principal components

analysis. The Penn State Worry Scale, The Beck Depression Inventory, The Beck

Anxiety Inventory, The Rosenberg Self-Esteem Scale, and General Self Efficacy

Scale were administered. Model fitness of the factor structure was evaluated by

using structural equation technique The Schmid-Leiman transformation was

performed to provide higher order factor loadings. PSWQ total and sub-scale

scores were correlated with depression, anxiety, self-esteem, and self-efficacy

in order to assess convergent validity of the measure. Comparisons between

correlations were carried out using the Z test.

Results: Convergent validity between PSWQ total scores and other psychological

variables was compatible with previous studies. Correlation between PSWQ total

scores and Beck Depression Inventory was r=0.45. PSWQ significantly correlated

with Beck Anxiety Inventory r= 0.46. Correlation between PSWQ and Rosenberg

Self Esteem Scale was r=-0.36. Inner consistency of the measure was 0.88. It was

found that PSWQ consisted of General Worry, Excessive/Uncontrollable Worry,

and Absence of Worry factors, a three factor hierarchical structure.

Discussion: PSWQ is a valid and reliable measure in assessing pathological

worry in a Turkish sample. Results have shown that factor structure of the

measure obtained in a Turkish sample is consistent with international samples.

Translation of the measure into Turkish may contribute to assessing possible

outcomes of pathological worry, which is thought to play an important role in

the onset of psychopathology, among Turkish sample.

Key words: Penn state worry questionnaire, factor structure, reliability, validity

Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2008;18:174-182