130

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 18, Say›: 2, 2008 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 18, N.: 2, 2008 - www.psikofarmakoloji.org

Psikiyatride beyin sars›lmas› sonras› sendromu

Derlemeler/Reviews

G‹R‹fi

B

eyin Sars›lmas› Sonras› Sendro-

mu (Post-Konküzyonel Sendrom

- BSSS) uzun zamandan beri kli-

nisyenlerin ilgisini çeken ve birçok kli-

nik görünümle ortaya ç›kabilen bir sen-

dromdur. Ba?l›ca özelli¤i, belirgin beyin

sars›lmas› olu?turacak kadar ?iddetli

kapal› kafa zedelenmesinin bir sonucu

olarak ortaya ç›kan özgül nörodavran›?-

sal ve bili?sel belirtilerle seyretmesidir.

Beyin sars›lmas›, komplikasyonsuz hafif

?iddette veya orta ?iddette kafa yara-

lanmas›n› takiben geli?en mental du-

rum de¤i?ikli¤i olarak tan›mlanmakta-

d›r. Komplikasyonsuz hafif ?iddette ka-

fa travmas›n›n (HfiKT) içerdi¤i klinik be-

lirtiler; kafa travmas›n› takiben 1 saat-

ten k›sa süren haf›za kayb›, Glaskow

Koma Skorunda (GKS) 13-15 aras› puan

alma ve 15 dakikadan k›sa süren bilinç

kayb›d›r. Orta ?iddette kafa travmas›

(OfiKT); kafa travmas›ndan sonra 30 da-

kikadan k›sa süren bilinç kayb›n›,

GKS’de 13-15 aras› puan almay›, 24 saa-

ten k›sa süren anterograd ve retrograd

haf›za kayb›n› ve mental durum de¤i-

?ikli¤ini içermektedir (1).

Bu sendrom ile ilgili tart›?ma ve gö-

rü? ayr›l›klar› günümüze kadar gelmi?

olmas›na ra¤men özellikle son on y›lda

yap›lan çal›?malar baz› tart›?mal› alan-

lar›n aç›kl›¤a kavu?turulmas›na yard›m

etmi?tir. BSSS’nin tedaviye dirençli duy-

gu durum bozukluklar›na ve psikosos-

Psikiyatride Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu

Demet Dank› Erken

1

, ‹hsan Tuncer Okay

2

, Nesrin Dilbaz

3

1

As .Dr.,

2

Uzm.Dr.,

3

Doç. Dr., 2. Psikiyatri Klini¤i,

Ankara Numune E¤itim ve Ara?t›rma

Hastanesi, Ankara-Türkiye

Yaz›?ma Adresi / Address reprint requests to:

Demet Dank› Erken, Ankara Numune E¤itim ve

Ara?t›rma Hastanesi 2. Psikiyatri Klini¤i

Samanpazar›, Ankara-Türkiye

Telefon / Phone: +90-312-310-3030/5307

Elektronik posta adresi / E-mail address:

daisydemet@yahoo.com

demetdanki@hotmail.com

Kabul tarihi / Date of acceptance:

15 May›s 2006 / May 15, 2006

ÖZET:

Psikiyatride beyin sars›lmas› sonras› sendromu

Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu hafif veya ›l›ml› kafa travmas›ndan

sonra ki?ide meydana gelen birtak›m duyusal, bili?sel, bedensel ve

alg›sal belirtilerden olu?ur. Bu sendrom depresif bozuklu¤a yol aça-

bilmekle birlikte depresif bozuklu¤un da Beyin Sars›lmas› Sonras› Sen-

dromu’nun gidi?at›na, travma sonras› nörobili?sel i?levselli¤e olum-

suz yönde etkileri olabilece¤i ve yeti kayb›na sebep olabilece¤i bilin-

mektedir. Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu sonras› hastalar psiki-

yatristlere çe?itli yak›nmalarla ba?vurabilirler. Bunlar ba? a¤r›s›, uyku-

suzluk, fibromiyalji gibi bedensel yak›nmalardan, mutsuzluk, umut-

suzluk, sinirlilik gibi depresyon-anksiyeteye ait belirtilere kadar geni?

bir yelpaze içinde olabilmektedir. Bu sendromun birçok psikiyatrik

hastal›k gibi davranabilece¤ini göz önünde bulundurmal›d›r.

Bu yaz›da öncelikle Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu’nun epidemi-

yolojisi-etyolojisi, fizyopatolojisi ve klini¤inden bahsedilecektir. Sonra

Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu’nda görülebilen depresyonun s›k-

l›¤›, risk faktörleri ve patogenezinden, depresif duygu durumun varl›-

¤›n›n Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu’nun gidi?at›na, psikososyal

i?levselli¤e, bili?sel fonksiyonlara olan etkileri ve Beyin Sars›lmas› Son-

ras› Sendromu’nun tedavisi ile ilgili olarak günümüzde varolan bilgiler

aktar›lmaya çal›?›lacakt›r.

Anahtar sözcükler: Beyin Sars›lmas› Sonras› Sendromu, depresyon,

yeti kayb›

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2008;18:130-139

ABSTRACT:

Post-concussional syndrome in psychiatry

Post-concussional syndrome is a group of affective, cognitive, somatic

and sensorial symptoms which occurs after mild or moderate head

injury. It has been known that post-concussional syndrome leads to

depressive disorder. Depressive disorder negatively affects the

prognosis of post-concussional syndrome, neurocognitive functions

and may cause disability. After post-concussional patients may

present various symptoms. These symptoms can change from

somatic complaints like headache, insomnia, fibromyalgia to

psychiatric symptoms due to depressive disorder and anxiety.

Patients’ symptoms can be unhappiness, hopelessness, depressive

mood and anger. It has to be considered that the syndrome may act

like psychatric diseases. In this article firstly properties about post-

concussional syndrome is reviewed in terms of clinic properties,

epidemiology, etiology. Then we mentioned about frequency, risk

factors and pathogenesis of depressive disorder due to post-

concussional syndrome and how depressive disorder effects on the

prognosis, psychosocial, cognitive functions and treatment in post-

concussive patients.

Key words: Post-concussional syndrome, depressive disorder,

disability

Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2008;18:130-139