Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 18, Say›: 2, 2008 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 18, N.: 2, 2008 - www.psikofarmakoloji.org

105

Y. Korkut

Ara?t›rmalar/Researches

G‹R‹fi

H

emodiyaliz hastalar› ile ilgili psi-

kososyal de¤i?kenleri ele alan

çal›?malara bak›ld›¤›nda, bu

çal›?malar›n depresyon (1-7) ve genel-

likle dü?ük oldu¤u bilinen ya?am kalite-

si (8-11) de¤i?kenleri üzerine yo¤unla?-

t›klar› dikkati çekmektedir. Kronik böb-

rek yetersizli¤i olan hastalarda depres-

yonun çok yayg›n olmas› (12) hem bi-

yolojik tetikleyiciler hem de fiziksel, bi-

li?sel yetiler ve cinsel i?levlerde kay›p-

larla ilgilidir. Türkiye’de yap›lan çal›?ma-

lar (13) ülkemizde de hemodiyaliz has-

talar›nda en s›k rastlanan ruhsal bozuk-

Hemodiyaliz Hastalar›n›n Öznel Uyku Kaliteleri Üzerine

Kar?›la?t›rmal› Bir Çal›?ma ve Uyku Kalitesini Yorday›c›

Faktörlerin Ara?t›r›lmas›

Ye?im Korkut

1

Yrd. Doç. Dr., ‹stanbul Üniversitesi Psikoloji

Bölümü Ö¤retim Üyesi, ‹stanbul-Türkiye

Yaz›?ma Adresi / Address reprint requests to:

Dr. Ye?im Korkut, ‹stanbul Üniversitesi Psikoloji

Bölümü, Çapa, ‹stanbul-Türkiye

Telefon / Phone: +90-212-455-5700/15791

Elektronik posta adresi / E-mail address:

yesimkr@istanbul.edu.tr

yesimkorkut@doruk.net.tr

Kabul tarihi / Date of acceptance:

27 fiubat 2008 / February 27, 2008

ÖZET:

Hemodiyaliz hastalar›n›n öznel uyku kaliteleri üzerine

kar?›la?t›rmal› bir çal›?ma ve uyku kalitesini yorday›c›

faktörlerin ara?t›r›lmas›

Amaç: Bu çal›?man›n temel amac› hemodiyaliz ve kontrol gruplar›

aras›nda özellikle öznel uyku kalitesi aç›s›ndan bir fark olup olmad›¤›-

na bakmak; ayr›ca hemodiyaliz grubunda uyku kalitesini yordayan

de¤i?kenleri ara?t›rmakt›r.

Yöntem: Çal›?man›n örneklemi 49 hemodiyaliz hastas› ve 35 ki?ilik bir

kontrol grubundan olu?maktad›r. Her iki gruba da SF-36 ya?am kali-

tesi ölçe¤i, Pittsburgh Uyku Kalitesi ‹ndeksi (PUK‹), Beck depresyon Öl-

çe¤i (BDÖ) ve demografik bilgilere yönelik bir anket uygulanm›?t›r.

Bulgular: Ara?t›rman›n sonuçlar› hemodiyaliz grubunun, uyku ile ilgi-

li sorunlar›n varl›¤›na i?aret eden PUK‹ uyku kalitesi puanlar›n›n kon-

trol grubuna oranla anlaml› ölçüde yüksek oldu¤unu göstermektedir.

Hemodiyaliz grubu içinde kesme puan›na göre kötü uyuyan grup

%78 olarak bulunmu?tur. Uyku kalitesinin yorday›c›s› SF-36 ya?am ka-

litesi ölçe¤inin fiziksel boyutu FB olup PUK‹’den al›nan puanlar›n

SF-36’n›n FB boyutu ile anlaml› olumsuz ili?kisi oldu¤u saptanm›?t›r.

Hemodiyaliz grubunun, SF-36 FB puanlar›n›n kontrol grubuna oranla

anlaml› seviyede daha dü?ük oldu¤u görülmektedir. Bu, hemodiyali-

ze girenlerin, ya?am kalitesinin fiziksel i?levler, a¤r› ve bunlara ba¤l›

rol k›s›tl›l›klar›na dair daha çok s›k›nt› ya?amakta olduklar›na i?aret et-

mektedir. BDÖ puanlar› ile SF-36 FB puan› aras›nda negatif ve PUK‹

aras›nda pozitif korelasyon bulunmu?tur. Uyku kalitesi için kesme

puan› 5 al›nd›¤›nda, üstünde kalan “kötü uyuyanlar” ile alt›nda kalan

ve “iyi uyuyanlar” aras›nda BDÖ ve ya?am kalitesinin FB’nun farkl›la?-

makta oldu¤u; kötü uyuyan grupta depresyonun daha yüksek ve ya-

?am kalitesi boyutu puan›n›n daha dü?ük oldu¤u görülmektedir.

Tart›?ma: Bu çal›?man›n bulgular› ya?am kalitesinin özellikle FB’nun

hemodiyaliz hastalar›nda uyku kalitesine büyük bir etkisi oldu¤unu ve

uyku kalitesi ile ilgili çal›?malarda depresyonun kontrol edilmesinin

önemini ortaya koymaktad›r.

Anahtar sözcükler: Hemodiyaliz, öznel uyku kalitesi, SF-36 fiziksel bo-

yut, depresyon

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2008;18:105-112

ABSTRACT:

A comparative study on subjective sleep quality of

hemodialysis patients and an investigation of the

predictive factors

Objective: The main goal of this study was to compare the

hemodialysis group and controls in terms of subjective sleep quality

and to investigate the predictors of the sleep quality of the

hemodialysis patients.

Method: The sample of the study consisted of 49 hemodialysis

patients and a control group of 35 persons (20 F, 15 M). Participants

were administered SF-36 Quality of Life Index, Pittsburgh Sleep

Quality Index (PSQI), Beck Depression Inventory (BDI) and a

questtionnaire for demografic information.

Results: The results of the study indicates that PSQI scores of the

hemodialysis group, is significantly higher than controls. The “bad

sleepers” who are below the cut off score, are 78%. The main

predictor of the sleep quality is the physical dimension of (PD) SF-36

Quality of life scale. Also there is a negative correlation among PSQI

and PD scores. The scores of SF -36 PD in hemodialysis group is

significantly lower than the control group. There is a negative

correlation between BDI scores and SF- 36 (PD) as well as a positive

correlation with PSQI in hemodialysis group. A further investigation

reveals that among “good “ and “bad” sleepers, who are below and

above the PSQI cut-off score, there is a differentiation in terms of BDI

and PD scores. Mainly, depression scores are higher and PD scores

are lower in bad sleeping group.

Discussion: This study emphasizes the effect of physical dimension of

quality of life (PD) on the sleep quality scores of hemodialysis patients

and the importance of controlling the depression factor .

Key words: Hemodialysis, subjective sleep quality, SF-36- physical

dimension, depression

Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2008;18:105-112