84

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 18, Say›: 2, 2008 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 18, N.: 2, 2008 - www.psikofarmakoloji.org

De¤i?ime Haz›r Olma ve Tedavi ‹ste¤i Ölçe¤i (SOCRATES) türkçe versiyonunun yatarak tedavi gören erkek alkol ba¤›ml›s› hastalarda faktör yap›s›, geçerli¤i ve güvenirli¤i

Ara?t›rmalar/Researches

G‹R‹fi

T

edaviye haz›r olma ve tedavi için

motivasyon, son dönemde ba-

¤›ml›l›k tedavisi ile ilgili yap›lan ça-

l›?malar için en ilgi çekici konulardan bi-

ri olmu?tur (1). Yard›m arama karar› ile

yard›m› kabul etmek, yani de¤i?im için

haz›r olma ve tedavi iste¤i, birbirinden

farkl›d›r (2). Olumsuz tedavi seyrinin bil-

dirilen en s›k nedeni, tedaviyi yar›m b›-

rakma, tedavide kalma süresinde ve te-

daviye kat›l›mda azl›k ve depre?mede

artma ile kendini gösteren, tedaviye

haz›r olmama ve tedavi için motivas-

yonda yetersizlik olmas›d›r (3-5). Asl›n-

da tedaviye haz›r olma ve tedavi için

motivasyon kendine özgü dönemleri

De¤i?ime Haz›r Olma ve Tedavi ‹ste¤i Ölçe¤i (SOCRATES)

Türkçe Versiyonunun Yatarak Tedavi Gören Erkek Alkol

Ba¤›ml›s› Hastalarda Faktör Yap›s›, Geçerli¤i ve Güvenirli¤i

Cüneyt Evren

1

, Ercan Dalbudak

1

, Duran Çakmak

1

1

Doç. Dr., Bak›rköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh

Sa¤l›¤› ve Sinir Hastal›klar› E¤itim ve Ara?t›rma

Hastanesi, AMATEM, ‹stanbul-Türkiye

Yaz›?ma Adresi / Address reprint requests to:

Doç. Dr. Cüneyt Evren, ‹cadiye Cad. Mente?

Sok. Selçuk Apt. 1/17 Kuzguncuk 34674

Üsküdar, ‹stanbul-Türkiye

Telefon / Phone: +90-216-341-0609

Faks / Fax: +90-212-660-0026

Elektronik posta adresi / E-mail address:

cuneytevren@yahoo.com

cuneytevren@hotmail.com

Kabul tarihi / Date of acceptance:

9 fiubat 2008 / fiubat 9, 2008

ÖZET:

De¤i?ime Haz›r Olma ve Tedavi ‹ste¤i Ölçe¤i (SOCRATES)

türkçe versiyonunun yatarak tedavi gören erkek alkol ba-

¤›ml›s› hastalarda faktör yap›s›, geçerli¤i ve güvenirli¤i

Amaç: De¤i?ime Haz›r Olma ve Tedavi ‹ste¤i Ölçe¤i (SOCRATES) Miller

ve Tonigan (1996) taraf›ndan geli?tirilen ve alkol kullan›m bozuklu¤u

olan olgularda de¤i?im için haz›r olmay› ve motivasyonu de¤erlendir-

mek için düzenlenmi? 19 maddelik özbildirime dayal› bir soru formu-

dur. Orijinal ölçe¤in faktör analizi formun üç alanda kümelendi¤ini

göstermi?tir: (1) Fark›na varma (Fv), (2) ‹kilem (‹k) ve (3) Ad›m atma (Aa).

Bu ara?t›rman›n amac›, ölçe¤in De¤i?ime Haz›r Olma ve Tedavi ‹ste¤i

Ölçe¤i (SOCRATES) ad›yla Türkçe’ye uyarlanarak, alkol kullan›m bozuk-

lu¤u olan hastalarda faktör analizinin yap›lmas› ve geçerlik ve güve-

nirli¤inin ara?t›r›lmas› ve ülkemizde de kullan›ma kazand›r›lmas›d›r.

Yöntem: Bak›rköy Ruh Sa¤l›¤› ve Sinir Hastal›klar› E¤itim ve Ara?t›rma

Hastanesi, Alkol Madde Ara?t›rma, Tedavi ve E¤itim Merkezi’ne (AMA-

TEM) Ocak-Temmuz 2006 tarihleri aras›nda yatarak tedavi gören has-

talar çal›?ma kapsam›na al›nd›. DSM-IV tan› ölçütlerine göre alkol ba-

¤›ml›l›¤› tan›s› konan 171 hasta çal›?ma örneklemini olu?turdu. Hasta-

lar sosyodemografik soru formunun yan›s›ra, SOCRATES, Tedavi Moti-

vasyonu Anketi (TMA) ve Michigan Alkolizm Tarama Testi (MATT) ile

de¤erlendirildi. SOCRATES’in Türkçe versiyonunun iç tutarl›l›¤›n› sapta-

mak için Cronbach alfa ve geçerli¤inin de¤erlendirilmesi için daha ön-

ce ülkemizde geçerlik çal›?mas› yap›lm›? olan TMA kullan›ld›.

Sonuçlar: Ölçe¤in Türkçe formunun 16 maddelik halinin faktöryel yap›-

s› ölçe¤in orjinali ile uyumlu bulunmu?tur. Ölçe¤in iç tutarl›l›k ölçümün-

de Cronbach alfa katsay›lar› alkol ba¤›ml›l›¤› olan hastalarda birinci öl-

çek (Fv) için 0.77, ikinci ölçek (‹k) için 0.74, üçüncü ölçek (Aa) için 0.78 ve

tüm ölçek (SOCRATES) de¤erlendirildi¤inde 0.85 olarak bulundu. Her alt

ölçek ve o alt ölçekte bulunan maddeler aras›nda istatistiksel olarak an-

laml› ili?ki bulundu (p<0.001, r>0.48). Toplam SOCRATES ve üç alt ölçe-

¤inin puanlar› ile TMA puan› aras›nda anlaml› ili?ki saptand› (p<0.001).

De¤erlendirme: Bu çal›?man›n bulgular›, SOCRATES’in Türkçe düzenlen-

mi? ?eklinin alkol kullan›m bozuklu¤u olan hastalarda geçerli ve güvenilir

oldu¤unu ve Türk toplumunda da kullan›labilece¤ini dü?ündürmektedir.

Anahtar sözcükler: Alkol, madde, ba¤›ml›l›k, geçerlik, güvenirlik, te-

davi motivasyonu

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2008;18:84-91

ABSTRACT:

Factorial Structure and Reliability and Validity of Turkish

Version the Stages of Change Readiness and Treatment

Eagerness Scale (SOCRATES) in Male Alcohol

Dependent Inpatients

Object: The Stages of Change Readiness and Treatment Eagerness

Scale (SOCRATES), is a 19-item self-rating scale developed by Miller

and Tonigan (1996) for screening motivation and readiness to change

dirinking – related behavior. Factorial analyses showed that it

contains 3 factors called: (1) Recognition (Re), (2) Ambivalence (Am)

and (3) Taking steps (Ts). In the aim of this study, the reliability and

validity and factorial structure of the Turkish translation of the

SOCRATES were determined.

Method: The study was conducted with hospitalized patients

between January and July 2006 in Bakirkoy State Hospital for Mental

Health and Neurological Disorders, AMATEM (Alcohol and Drug

Research, Treatment and Education Center) in Istanbul. One seventy

one inpatients diagnosed as having "Alcohol Use Disorder” were

included in the study. They were given sociodemographic form,

SOCRATES, the Treatment Motivation Questioneer (TMQ) and Michigan

Alcohol Screaning Test (MAST). The internal consistency of the Turkish

version of SOCRATES was evaluated by the Cronbach’s Alpha test,

and for validity investigation the TMQ is used.

Results: Turkish version of the scale with 16 item solution was found

to be compatible with original scale. In alcohol dependents the

internal consistency coefficient (Cronbach’s alpha) was 0.77 for Re

scale, 0.74 for Am scale, 0.78 for Ts and 0.85 for SOCRATES. For each

of the items, the corrected item-total correlation values were higher

than 0.48 and significant in the degree of p<0.001. Three subscales,

total score of the SOCRATES and TMQ were correlated significant in

the degree of p<0.001.

Discussion: Results which were obtained in this study suggests that

the Turkish version of the SOCRATES could be used as reliable and

valid for alcohol dependent inpatients.

Key words: Alcohol, substance, dependence, validity, reliability,

treatment motivation

Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2008;18:84-91