Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 18, Say›: 2, 2008 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 18, N.: 2, 2008 - www.psikofarmakoloji.org

79

M. Yumru, E. Sava?, H. S. Gergerlio¤lu, K. Ba?aral›, A. Kalendero¤lu, H. A. Sava?, S. Büyükba?

Ara?t›rmalar/Researches

G‹R‹fi

M

etabolik Sendrom (MetS) bir-

çok sistemi etkileyen bir bo-

zukluktur. MetS psikiyatrik

hastal›klar içerisinde ?izofreni hastala-

r›nda daha fazla oranda çal›?›lm›?t›r (1-

3). Bununla birlikte son y›llarda ikiuçlu

bozukluk hastalar›nda da ara?t›r›lmaya

ba?lan›lm›?t›r (4,5). ‹kiuçlu bozukluk

hastalar› üzerinde yapm›? oldu¤umuz

daha önceki bir çal›?mam›zda MetS gö-

rülme oran› %32 olarak bulunmu?tur.

Ayr›ca MetS ile atipik antipsikotik (AA)

kullan›m› aras›nda anlaml› bir ili?ki ol-

du¤u saptanm›?t›r (6).

Leptin, vücut ya¤ hücrelerindeki bil-

gi ile hipotalamusta ob gen taraf›ndan

üretilen enerji dengesi ve yiyecek al›m›

ile düzenlenen ya¤ dokusu hormonu-

dur (7,8). Serum leptin düzeylerinin

yüksekli¤i ?i?manl›k ile s›kl›kla ili?kili

bulunmu?tur (9,10). Yak›n zamanda çe-

?itli psikiyatrik rahats›zl›klar ve psikot-

ropik ilaç kullan›m› ile leptin düzeyleri

aras›ndaki ili?kiye odaklanm›? çok say›-

da makale yay›nlanm›?t›r (11-16). AA

kullan›m› ba?ta kilo al›m› olmak üzere

‹kiuçlu Bozuklukta Metabolik Sendrom, Serum Leptin

Düzeyleri ve Tedavi ‹li?kisi

Mehmet Yumru

1

, Esen Sava?

2

, H. Serdar Gergerlio¤lu

3

, Kemal Ba?aral›

4

,

Aysun Kalendero¤lu

5

, Haluk A. Sava?

6

, Sad›k Büyükba?

4

5

Psik. Ara?. Gör.,

6

Psik. Doç., Gaziantep

Üniversitesi T›p Fakültesi Psikiyatri AD,

Gaziantep-Türkiye

2

Dahiliye Uzm., Cengiz Gökçek Devlet

Hastanesi Dahiliye, Gaziantep-Türkiye

3

Fizyoloji Uzm., Fizyoloji AD,

4

Biyokimya Uzm.,

Biyokimya AD, Selçuk Üniversitesi Meram T›p

Fakültesi, Konya-Türkiye

Yaz›?ma Adresi / Address reprint requests to:

Doç. Dr. Haluk A. Sava?, Gaziantep

Üniversitesi T›p Fakültesi Psikiyatri AD,

Gaziantep-Türkiye

Telefon / Phone: +90-342-360-6060/76361

Elektronik posta adresi / E-mail address:

dr_haluksavas@yahoo.com.tr

Kabul tarihi / Date of acceptance:

18 May›s 2008 / May 18, 2008

ÖZET:

‹kiuçlu bozuklukta metabolik sendrom, serum leptin

düzeyleri ve tedavi ili?kisi

Amaç: Bu çal›?mada ikiuçlu bozuklukta metabolik sendrom, serum

leptin seviyeleri ve tedavi aras›ndaki ili?kinin de¤erlendirilmesi

amaçlanm›?t›r.

Yöntem: En az 3 ay süre ile atipik antipsikotik (AA) (risperidon,

ketiapin, olanzapin) alm›? 31 ve duygudurum düzenleyici (DD) (lityum,

valproik asit, karbamazepin, lamotrijin) alm›? 29 hasta olmak üzere

ikiuçlu bozukluk I tan›s› konan ötimik dönemdeki toplam 60 hasta

çal›?maya al›nd›. Metabolik Sendrom (MetS) NCEP ATP III (Adult

Treatment Protocol of the National Cholesterol Education Program)

ölçütlerine göre tarand›.

Bulgular: Hastalar›n %36.7’sinde MetS görüldü. AA alt grubunda DD

alt grubuna oranla daha yüksek oranda MetS görüldü. Abdominal

obesite ikiuçlu bozuklukta leptin seviyeleri ile anlaml› düzeyde ili?kili

olarak saptand›. ‹kiuçlu bozuklukta leptin seviyeleri ve MetS aras›nda

anlaml› bir ili?ki bulunamad›.

Tart›?ma: AA kullanan ikiuçlu hastalar yüksek MetS oranlar›na sahipti.

Bununla birlikte AA’ler aras›nda MetS s›kl›¤› aç›s›ndan anlaml› farkl›l›k

yoktu. Leptin seviyeleri ikiuçlu hastalarda abdominal obesite ile anlam-

l› düzeyde ili?kili olmas›na kar?›n MetS ile ili?kili görünmemektedir.

Anahtar sözcükler: ‹kiuçlu bozukluk, metabolik sendrom, leptin,

atipik antipsikotikler

Klinik Psikofarmakoloji Bülteni 2008;18:79-83

ABSTRACT:

The relationship of metabolic syndrome, serum leptin

levels and treatment in bipolar disorder

Objective: In this study we aimed to evaluate the association

between serum leptin levels and metabolic syndrome in bipolar

patients

Method: Sixty bipolar I disorder (BD) patients, of 29 under mood

stabilizer (MS) (lithium, valproic acid, carbamazepin and lamotrigine)

treatment and of 31, under atypical antipsychotics (AA) (risperidone,

quetiapine and olanzapine) treatment for at least 3 months were

enrolled. Metabolic syndrome (MetS) was screened according to

NCEP ATP III (Adult Treatment Protocol of the National Cholesterol

Education Programme) criteria.

Results: 36.7% of the patients were MetS. The AA subgroup had

significantly more MetS than MS. Abdominal obesity was significantly

correlated with leptin levels in BD. There was not found significant

association between MetS and leptin levels in BD.

Discussion: AA taking bipolar patients had higher MetS rates.

However, there was no significant difference among AAs for MetS

prevelance. Leptin levels were significantly correlated with abdominal

obesity in bipolar patients but seem not to be associated with MetS.

Key words: Bipolar disorder, metabolic syndrome, leptin, atypical

antipsychotics

Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2008;18:79-83